Boli po wewnętrznej stronie łokcia, kiedy podnosisz torbę z zakupami, uginasz ręce ze sztangą albo wkręcasz śrubę. Ból siedzi przy kostnej wypukłości od strony tułowia i czasem schodzi w przedramię. Nie musisz grać w golfa, żeby to był łokieć golfisty.
Łokieć golfisty to przeciążenie ścięgna, które łączy mięśnie zginające nadgarstek i obracające przedramię z kością po wewnętrznej stronie łokcia. Ból zwykle mija bez operacji, choć potrafi utrzymywać się wiele miesięcy. Najwięcej daje zmniejszenie tego, co dziś przeciąża rękę, i stopniowe ćwiczenia wzmacniające. Zastrzyk sterydowy przynosi ulgę tylko na kilka tygodni.

Spis treści
- Co to jest łokieć golfisty i skąd się bierze?
- Jakie są objawy łokcia golfisty?
- Czym różni się łokieć golfisty od łokcia tenisisty?
- Kiedy z bólem łokcia iść do lekarza, a kiedy do fizjoterapeuty?
- Jak długo boli łokieć golfisty i co pomaga?
- Jakie ćwiczenia pomagają na łokieć golfisty?
- Jak pracujemy w Pracowni Ruchu?
- Najczęstsze pytania
- Źródła
Wolisz posłuchać rozmowy?
Skąd bierze się ból ręki z przeciążenia i kiedy iść z nim do lekarza, a kiedy do fizjoterapeuty, mówimy w odcinku podcastu Mądry Ruch „Czy ból ręki i barku sam przejdzie?”
Co to jest łokieć golfisty i skąd się bierze?
Łokieć golfisty to przeciążenie przyczepu ścięgna przy kostnej wypukłości po wewnętrznej stronie łokcia. Ta wypukłość nazywa się nadkłykciem przyśrodkowym, stąd medyczna nazwa zapalenie nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej. Słowo „zapalenie” trochę myli. Przeglądy badań opisują raczej zmiany w samym ścięgnie, które przestało nadążać za pracą.
Mięśnie, które się tam przyczepiają, pracują, gdy zaciskasz dłoń, zginasz nadgarstek i obracasz przedramię tak, żeby dłoń skierowała się w dół, jak przy kładzeniu jej płasko na stole. Tak jest przy dźwiganiu, wkręcaniu śrub, pracy młotkiem, uginaniu rąk na siłowni, podciąganiu czy rzucie piłką. Ścięgno zniesie dużo, jeśli obciążenia przybywa stopniowo. Ból pojawia się zwykle wtedy, gdy pracy przybywa szybciej, niż ścięgno się do niej przyzwyczaja.
Nazwa wzięła się od golfa, ale większość osób z tym bólem w golfa nie gra. Częściej chodzi o pracę rękami z użyciem siły, na przykład stolarza, murarza czy malarza. Ryzyko zwiększają też palenie i nadwaga.
Łokieć golfisty zdarza się kilka razy rzadziej niż łokieć tenisisty. W dużym badaniu w Finlandii miała go mniej więcej jedna osoba na 250 w wieku 30-64 lat, najczęściej między 45. a 54. rokiem życia.
Jakie są objawy łokcia golfisty?
Głównym objawem jest ból po wewnętrznej stronie łokcia, który nasila się przy chwytaniu, zginaniu nadgarstka i obracaniu przedramienia. Najczęściej ludzie opisują go tak:
- boli przy podnoszeniu torby, czajnika albo hantla,
- boli przy mocnym uścisku dłoni, wykręcaniu prania, wkręcaniu śrub i odkręcaniu słoika,
- boli przy rzucie, podciąganiu i uginaniu rąk na siłowni,
- boli przy dotyku kostnej wypukłości po wewnętrznej stronie łokcia,
- ból schodzi w przedramię, w stronę nadgarstka,
- chwyt słabnie, a łokieć bywa sztywny.
U większości osób ból narasta stopniowo, przez kilka tygodni. U części zaczyna się od jednego mocnego ruchu, na przykład szarpnięcia albo rzutu.
Na wizycie fizjoterapeuta sprawdza przede wszystkim, czy boli, gdy zginasz nadgarstek i obracasz przedramię dłonią w dół, a on stawia opór dłonią. Ta próba najczęściej wychwytuje łokieć golfisty. Sprawdza też szyję, bark i nerw łokciowy, bo każde z nich może dawać ból albo mrowienie w tym miejscu.
Czym różni się łokieć golfisty od łokcia tenisisty?
Łokieć golfisty i łokieć tenisisty różnią się stroną łokcia i mięśniami, których dotyczą. Przy łokciu golfisty boli wewnętrzna strona, od strony tułowia, a kłopot dotyczy mięśni, które zginają nadgarstek i obracają przedramię dłonią w dół. Przy łokciu tenisisty boli strona zewnętrzna, a kłopot dotyczy mięśni, które prostują nadgarstek.
Po wewnętrznej stronie łokcia, tuż za kostną wypukłością, biegnie też nerw łokciowy. To ten nerw daje „prąd” w małym palcu, gdy uderzysz się w łokieć. Przy łokciu golfisty fizjoterapeuta zawsze sprawdza więc, czy ból albo mrowienie nie bierze się z nerwu.
Łokieć tenisisty zdarza się częściej i jest dużo lepiej zbadany. Przy łokciu golfisty fizjoterapeuci korzystają w dużej mierze z zasad sprawdzonych właśnie przy nim, czyli z odciążenia ręki na kilka tygodni i stopniowego wzmacniania. Więcej o zewnętrznej stronie łokcia przeczytasz w naszym artykule o łokciu tenisisty.
Kiedy z bólem łokcia iść do lekarza, a kiedy do fizjoterapeuty?
Jeśli ból narastał powoli, bez urazu, dobrym pierwszym krokiem jest fizjoterapeuta. Jeśli zaczął się od upadku, uderzenia albo jednego bardzo mocnego rzutu, zacznij od lekarza, który w razie potrzeby zleci USG albo RTG.
Do lekarza warto iść od razu także wtedy, gdy:
- drętwieje albo mrowi mały i serdeczny palec, a dłoń wyraźnie słabnie,
- łokieć jest wyraźnie spuchnięty, ciepły albo zaczerwieniony,
- nie możesz do końca wyprostować albo zgiąć ręki,
- ból albo drętwienie schodzi do ręki z szyi,
- ból budzi Cię w nocy bez względu na to, jak ułożysz rękę, albo pojawia się gorączka.
Mrowienie małego i serdecznego palca to sygnał, że podrażniony może być nerw łokciowy. Według przeglądu badań z 2026 roku zdarza się to nawet u co piątej osoby z łokciem golfisty.
W pozostałych sytuacjach fizjoterapeuta sprawdzi, co boli, przy jakim ruchu i co zmieniło się ostatnio w pracy albo na treningu.
Jak długo boli łokieć golfisty i co pomaga?
Ból zwykle mija bez operacji, ale często utrzymuje się miesiącami. We francuskim badaniu pracowników objawy ustąpiły w ciągu trzech lat u 4 na 5 osób. Badanie sprawdzało ich stan dopiero po trzech latach, więc nie mówi, jak długo bolało poszczególne osoby. Operację lekarze rozważają rzadko, dopiero gdy mimo leczenia bez operacji ból utrzymuje się przez wiele miesięcy.
Ręki nie trzeba unieruchamiać. Na kilka tygodni ogranicz to, co boli najbardziej: mocny chwyt, dźwiganie i wkręcanie. Reszta dnia może wyglądać zwyczajnie. Przy pracy rękami pomagają częstsze przerwy i narzędzia, które wymagają mniej siły chwytu, na przykład wkrętarka zamiast śrubokręta.
Zastrzyk sterydowy zmniejsza ból szybko, ale na krótko. Gdy ból jest bardzo silny, lekarz może go zaproponować. Warto wtedy wiedzieć, że po kilku miesiącach różnica znika, a powtarzane zastrzyki mogą osłabić ścięgno.
Opaska na przedramię może zmniejszyć ból przy pracy ręką. Traktujemy ją jako pomoc na czas wzmacniania, obok ćwiczeń. W poradnikach często pojawiają się też laser, prądy i fala uderzeniowa. Przy łokciu golfisty badań nad nimi jest bardzo mało, więc nie wiadomo, czy dają więcej niż ćwiczenia.
Co mówią badania?
- Osobnych wytycznych dla łokcia golfisty nie ma. Przeglądy badań opisują leczenie krokami. Najpierw odciążenie ręki, potem stopniowe wzmacnianie i powrót do chwytu, dźwigania i rzutu. Przegląd z 2014 roku zaznacza, że wygląda ono podobnie jak przy łokciu tenisisty.
- Ćwiczenia (przegląd z 2026 roku): w pięciu małych badaniach osoby, które ćwiczyły z powolnym opuszczaniem ciężaru, miały mniej bólu i sprawniejszą rękę. Pewność tych wyników jest niska, bo badań jest mało i są niewielkie.
- Zastrzyk sterydowy (badanie z 1997 roku): po 6 tygodniach mniej bólu niż po zastrzyku z soli fizjologicznej, po 3 miesiącach i po roku bez różnicy. Autorzy uznali, że poprawa w obu grupach wynikała głównie z naturalnego przebiegu, czyli z tego, że łokieć z czasem sam się poprawiał.
Jakie ćwiczenia pomagają na łokieć golfisty?
Pomagają ćwiczenia, które stopniowo przyzwyczajają ścięgno do coraz większego obciążenia, przy bólu, który da się zaakceptować. Najlepiej zbadane są ćwiczenia z powolnym opuszczaniem ciężaru, choć i tych badań jest niewiele. W jednym z nich ćwiczyło 20 osób, którym wcześniej nie pomogło inne leczenie. Robiły to raz dziennie przez około 6 tygodni, obok innych zabiegów, i u większości ręka działała potem wyraźnie lepiej.
Zestaw może wyglądać tak:
- przytrzymanie, czyli przedramię oparte o stół, dłoń skierowana w górę i nadgarstek trzymany prosto z lekkim ciężarkiem albo taśmą,
- powolne opuszczanie, czyli w tej samej pozycji drugą ręką pomagasz unieść ciężarek w górę, a potem powoli opuszczasz go samą bolącą ręką, 3 serie po 15 powtórzeń z minutą przerwy między seriami, tak jak w tym badaniu,
- obracanie przedramienia z lekkim młotkiem trzymanym za trzonek, powoli w obie strony,
- ćwiczenia z życia, takie jak ściskanie, noszenie czy wkręcanie, z kontrolowaną siłą,
- bark i łopatka, na przykład przyciąganie taśmy do siebie, bo ręka pracuje jako całość.
Ból w trakcie ćwiczeń może się pojawić. Dobrze, gdy da się go zaakceptować i nie narasta następnego dnia. Jeśli rano łokieć boli bardziej niż zwykle, przy kolejnym treningu zmniejsz ciężar albo liczbę powtórzeń. Liczby z tego badania traktujemy jako punkt wyjścia, a ciężar i liczbę powtórzeń dopasowujemy na wizycie do Twojej ręki. Jeśli mimo zmian i ćwiczeń ból po kilku tygodniach nie słabnie albo przeszkadza Ci w pracy i treningu, umów się do fizjoterapeuty.
Ręka wraca do sprawności po schodkach. Kubek i klamka bez bólu to niższy schodek niż torba z zakupami, a torba niższy niż podciąganie, uginanie rąk ze sztangą czy godzina na ściance. To, że kubek już nie boli, nie oznacza jeszcze gotowości na drążek. Gdy ból wraca, cofasz się o jeden schodek i dopiero potem idziesz dalej.
Jak pracujemy w Pracowni Ruchu?
Zaczynamy od rozmowy i badania, bo plan zależy od tego, co dokładnie przeciąża Twoją rękę. Pierwsza wizyta trwa 55 minut.
Pytamy, co dzieje się z ręką w pracy, w domu i na treningu oraz co zmieniło się w ostatnich tygodniach. Sprawdzamy chwyt, ruch nadgarstka, przedramienia, łokcia, barku i szyi, a także nerw łokciowy. Nasi fizjoterapeuci zwykle są też trenerami, więc dobieranie obciążenia to ich codzienna praca.
Potem razem ustalamy cel, na przykład dzień pracy bez bólu albo powrót do podciągania, i plan, jak do niego dojść. Ustalamy, co zmienić w pracy z ręką, jakie ćwiczenia robić w domu i kiedy wrócić do pełnego treningu.
Najwięcej daje połączenie trzech rzeczy: lżejsze dni dla ręki, regularne ćwiczenia przez kilka tygodni i obserwacja, jak łokieć reaguje następnego dnia. Z czasem to Ty decydujesz, kiedy dołożyć, a kiedy zwolnić.
Łokieć boli Cię od kilku tygodni i chcesz wiedzieć, co z nim robić? Umów się na fizjoterapię w Pracowni Ruchu na krakowskim Zabłociu. Jeśli łokieć boli Cię od sportu, sprawdź też fizjoterapię sportową. Na pierwszej wizycie sprawdzimy, skąd bierze się ból, i ustalimy plan na najbliższe tygodnie.
Najczęstsze pytania
Czy przy łokciu golfisty można chodzić na siłownię?
Zwykle można, po kilku zmianach. Ćwiczenia, które nie nasilają bólu łokcia, na przykład na nogi, możesz robić dalej. Przy ćwiczeniach z mocnym chwytem i zginaniem rąk, takich jak uginanie ze sztangą, podciąganie czy martwy ciąg, na czas wzmacniania łokcia pomaga lżejszy ciężar, pasy do chwytu albo inne ułożenie dłoni. Co dokładnie zmienić, warto ustalić z fizjoterapeutą.
Jak założyć opaskę na łokieć golfisty?
Opaskę zakłada się na przedramię kilka centymetrów poniżej łokcia, tak żeby uciskała mięśnie od strony wewnętrznej, czyli tam, gdzie boli. Powinna trzymać pewnie, ale nie może powodować drętwienia ani mrowienia palców. Zwykle nosi się ją na czas pracy ręką i treningu przez kilka tygodni. Jak dokładnie ją ułożyć, pokaże fizjoterapeuta na wizycie.
Co brać na łokieć golfisty?
O lekach przeciwbólowych najlepiej zdecydować z lekarzem albo farmaceutą. Przeglądy badań wymieniają leki przeciwzapalne w żelu i chłodzenie jako doraźną pomoc, gdy ból utrudnia codzienne czynności. Mogą zmniejszyć ból na jakiś czas, ale nie wzmacniają ścięgna, więc nie zastąpią odciążenia ręki i ćwiczeń.
Czy potrzebne jest USG łokcia?
Na początku USG zwykle nie jest potrzebne. Łokieć golfisty rozpoznaje się po rozmowie i badaniu ręki. USG albo rezonans zleca lekarz, gdy obraz nie jest jasny, gdy podejrzewa uraz więzadła albo problem z nerwem, albo gdy mimo kilku miesięcy pracy nie ma poprawy. Wynik USG w dużej mierze zależy od doświadczenia osoby, która bada.
Ile trwa praca z fizjoterapeutą przy łokciu golfisty?
Czas pracy zależy od tego, jak długo boli i jak bardzo ręka pracuje na co dzień. Łokieć golfisty zwykle nie bierze się z jednego ruchu, tylko z przeciążeń, które nakładały się na siebie tygodniami, więc ból nie zniknie po jednej wizycie. Plan zwykle rozpisujemy na kilka tygodni i po tym czasie razem sprawdzamy postęp. Powrót do ciężkiej pracy fizycznej albo sportu z mocnym chwytem i rzutem trwa dłużej niż powrót do pracy przy biurku.
Ten materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem ani fizjoterapeutą. Jeśli masz objawy, które Cię niepokoją, skonsultuj je indywidualnie.
Źródła
- Tahir A. i wsp. (2026). Medial Epicondylitis: A Review of Clinical Presentation, Diagnosis, and Management in the United Kingdom. Cureus. Przegląd.
- See Z.H. i wsp. (2026). Eccentric exercise therapy for medial epicondylitis: A systematic review of clinical outcomes. Complementary Therapies in Medicine. Przegląd systematyczny.
- Tyler T.F. i wsp. (2014). Clinical outcomes of the addition of eccentrics for rehabilitation of previously failed treatments of golfers elbow. International Journal of Sports Physical Therapy. Badanie bez grupy porównawczej.
- Konarski W. i wsp. (2023). Current concepts of natural course and in management of medial epicondylitis: a clinical overview. Orthopedic Reviews. Przegląd.
- Donaldson O. i wsp. (2014). Tendinopathies Around the Elbow Part 2: Medial Elbow, Distal Biceps and Triceps Tendinopathies. Shoulder & Elbow. Przegląd.
- Hoogvliet P. i wsp. (2013). Does effectiveness of exercise therapy and mobilisation techniques offer guidance for the treatment of lateral and medial epicondylitis? A systematic review. British Journal of Sports Medicine. Przegląd systematyczny.
- Stahl S., Kaufman T. (1997). The efficacy of an injection of steroids for medial epicondylitis. Journal of Bone and Joint Surgery. Badanie z losowym przydziałem.
- Descatha A. i wsp. (2003). Medial epicondylitis in occupational settings: prevalence, incidence and associated risk factors. Journal of Occupational and Environmental Medicine. Badanie pracowników.
- Shiri R. i wsp. (2006). Prevalence and determinants of lateral and medial epicondylitis: a population study. American Journal of Epidemiology. Badanie populacyjne.
- Konarski W. i wsp. (2022). Ultrasound in the Differential Diagnosis of Medial Epicondylalgia and Medial Elbow Pain. Healthcare. Przegląd.






